• 26 września, 2020

Obiecujące wyniki nowej terapii w prewencji wtórnej zawału serca

10 stycznia, 2020

Przewlekłe leczenie przeciwzapalne z zastosowaniem kolchicyny w małej dawce zmniejsza ryzyko sercowo-naczyniowe u pacjentów po zawale serca – wyniki badania COLCOT

Przewlekły stan zapalny jest uznanym czynnikiem mającym wpływ na rozwój miażdżycy tętnic wieńcowych i obwodowych. W przeprowadzonych do tej pory badaniach opisujących wpływ przewlekłego stosowania leków przeciwzapalnych na częstość niepożądanych zdarzeń sercowo-naczyniowych uzyskiwano niejednoznaczne rezultaty1, 2. Jednym z leków przeciwzapalnych o udowodnionym (choć jedynie w jednym niewielkim badaniu bez kontroli placebo)3 wpływie na przebieg choroby niedokrwiennej serca jest kolchicyna.

W trakcie ostatniego kongresu AHA w Filadelfii zaprezentowano wyniki dużego, randomizowanego badania COLCOT4 oceniającego wpływ dodania kolchicyny w niewielkiej dawce (0,5 mg dziennie) do standardowej farmakoterapii po zawale mięśnia sercowego na częstość występowania niepożądanych zdarzeń sercowo-naczyniowych.

Kryterium włączenia do badania był zawał serca przebyty w okresie 30 dni przed randomizacją z zakończoną planową przezskórną rewaskularyzacją i wdrożoną optymalną farmakoterapią. Liczne kryteria wyłączenia obejmowały między innymi: ciężką niewydolność serca (EF < 35%), zawał typu 2, przebyty w ostatnich 3 miesiącach udar mózgu, zabieg CABG wykonany do 3 lat przed randomizacją oraz zaawansowaną niewydolność wątroby i nerek.

Złożonym pierwszorzędowym punktem końcowym była suma śmiertelności z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawału serca, udaru mózgu, zatrzymania krążenia ze skuteczną resuscutacją oraz pilnej rewaskularyzacji z powodu dławicy piersiowej.

Do badania włączono 4745 chorych w 167 ośrodkach na terenie 12 państw. Pacjenci randomizowani byli do grupy przyjmującej (poza zalecaną przez wytyczne standardową farmakoterapią) kolchicynę w dawce 0,5 mg dziennie lub placebo. Mediana czasu obserwacji wynosiła 23 miesiące. Badane grupy nie różniły się pod kątem charakterystyki klinicznej. Średni wiek populacji wynosił blisko 61 lat, 19% stanowiły kobiety, a u 20% chorych rozpoznawano cukrzycę. Aspiryna, drugi lek przeciwpłytkowy oraz statyna były stosowane u odpowiednio 98,8%; 97,9% oraz 99% chorych. 

Wśród pacjentów przyjmujących kolchicynę obserwowano istotną redukcję częstości występowania pierwszorzędowego punktu końcowego (5,5% vs 7,1%; HR 0,77; 95% CI 0,61-0,96, p = 0,02). Nie obserwowano jednak różnic w częstości występowania poszczególnych elementów punktu końcowego poza mniejszą ilością udarów niedokrwiennych mózgu (0,2% vs. 0,8%, HR 0,26; 95% CI 0,10-0,70) i rzadszą koniecznością pilnej rewaskularyzacji (1,1% vs. 2,1 %HR 0,50; 95% CI 0,31-0,81) w grupie badanej. 

Stosowanie kolchicyny nie było związane ze zwiększeniem ryzyka wystąpienia istotnych powikłań, jakkolwiek w grupie badanej częściej obserwowano zapalenie płuc (0,9% vs 0,4%; P = 0,03) i mdłości (1,8% vs 1,0%; P= 0,02). Nie odnotowano również różnic w częstości przedwczesnego zakończenia leczenia (18,4% vs. 18,7%).

Mimo braku wpływu stosowania kolchicyny na „twarde” punkty końcowe, takie jak śmiertelność czy zawał serca, komentatorzy komplementowali wyniki badania COLCOT, wskazując, że było ono przeprowadzone na dużej populacji, z prostym i jasnym protokołem oraz pozwoliło jednoznacznie odpowiedzieć na zadane przez badaczy pytanie. Jego wyniki sugerują konieczność uwzględnienia kontroli stanu zapalnego przy planowaniu leczenia farmakologicznego u chorych po zawale serca. Biorąc jednak pod uwagę niski „wskaźnik kruchości” badania (ang. fragility index), wynoszący zaledwie 5 (dodanie lub odjęcie tej ilości punktów końcowych z grupy badanej lub kontrolnej zniosłoby istotność statystyczną w przypadku pierwszorzędowego punktu końcowego), wskazana jest ostrożna interpretacja prezentowanych wyników. Zwracano również uwagę na specyficzną populację badania –chorzy tuż po epizodzie ostrego niedokrwienia mięśnia sercowego. W opinii ekspertów wskazana jest dalsza ocena wpływu kolchicyny na ryzyko sercowo-naczyniowe w innych populacjach wysokiego ryzyka. Warto wspomnieć, że autorzy już rozpoczęli pracę nad kolejnym dużym (10 000 chorych) projektem oceniającym działanie kolchicyny u chorych z cukrzycą typu 2 bez ustalonego rozpoznania choroby niedokrwiennej serca.

Literatura

  1. Ridker P.M., Everett B.M., Thuren T. et al.: Antiinflammatory therapy with canakinumab of atherosclerotic disease. N Engl J Med. 2017.
  2. Ridker P.M., Everett B.M., Pradhan A. et al.: Low-dose methotrexate for the prevention of atherosclerotic events. N Engl J Med. 2018.
  3. Nidorf S.M., Eikelboom J.W., Budgeon C.A., Thompson P.L.: Low-dose colchicine for secondary prevention of cardiovascular disease. J Am Coll Cardioll. 2012.
  4. Tardif J.-C., Kouz S., Waters D.D. et al.: Efficacy and safety of low-dose colchicine after myocardial infarction. N Engl J Med. 2019.
SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ I ROZWIĄŻ QUIZ

Powiązane artykuły